Bekijk het menselijk lichaam bij het Museum voor Anatomie en Pathologie

Door Jurgen Smit 20 augustus 2018

Deins je al achteruit bij het zien van bloed of knijp je je ogen snel dicht bij het zien van een enge film? Bereid je dan voor, want wij bekeken tijdens een rondleiding in het Museum voor Anatomie en Pathologie diverse lichaamsdelen op sterk water. Het bezoeken waard, want: ontzettend leerzaam!

Het museum als leerschool

Het tweedelige museum, waarbij aandacht is voor zowel de opbouw van het lichaam (anatomie) als de ziekteleer (pathologie), is onderdeel van het Radboudumc en werd in 1967 opgericht met als doel: leren van ons eigen lichaam. Conservator Lucas Boer: “Vandaag de dag komen, naast geneeskundestudenten en artsen, vooral veel scholieren langs om iets te leren over het menselijk lichaam. Wat veel mensen alleen niet weten, is dat iedereen er gratis naartoe mag. Dat is best bijzonder, want Nederland kent niet veel gratis museums.”

Het Museum voor Anatomie en Pathologie
Zo ging het er vroeger al aan toe: studenten bestudeerden de lesstof in het museum. Copyright: Radboudumc, Tim Rijnhout.

Spieren en bloedvaten in detail

Zet één stap in het anatomische deel en je kijkt je ogen al uit. Zo staat er een pasgeborene op sterk water, waarvan de spieren en bloedvaten deels zichtbaar zijn. Boer: “Het klinkt misschien gek, maar dit is ons mooiste preparaat. Preparaat is een ander woord voor een bewerkt lichaamsdeel. Alle vezels zijn tot in detail bijgewerkt, waardoor studenten nog beter begrijpen hoe ons lichaam in elkaar zit.” Even verderop valt het oog op drie armen, waarvan de een intacter lijkt dan de ander. Boer: “Met behulp van drie fases is te zien hoe complex onze armen in elkaar zitten. We werken momenteel aan een vierde fase, waarbij we ook de hals betrekken. Als je om je heen kijkt, zie je dus een mix van oude en nieuwe preparaten.”

Museum voor Anatomie en Pathologie
Dit is het ‘mooiste’ preparaat waar Lucas Boer het over heeft. Copyright: Radboudumc, Tim Rijnhout.

Zo gaat het prepareren in zijn werk

Toch vraag je je af: mag dit zomaar? Boer: “Ja, alle preparaten zijn afkomstig van personen die hun lichaam ter beschikking van de wetenschap stelden. Het prepareren gaat als volgt in zijn werk: met een onderwijskundige doelstelling wordt allereerst bepaald wat er gemaakt moet worden. Vervolgens wordt in grote stappen het grove prepareerwerk gedaan. De laatste stap is het vliesje voor vliesje perfectioneren van het preparaat onder water. Het preparaat wordt op formaline gezet en is dan klaar voor tentoonstelling in het museum.” Het prepareren is dus een hele klus. Dat is ook de reden dat de meeste preparaten één keer per jaar worden bijgewerkt.

Copyright: Radboudumc, Tim Rijnhout.
Het prepareren is precisiewerk: zelfs de wimpers zijn intact. Copyright: Radboudumc, Tim Rijnhout.

Baby’s met aangeboren aandoeningen

Dan volgt nu een indrukwekkende expositie, waarbij doodgeboren baby’s met een aangeboren aandoening respectvol zijn tentoongesteld. Boer: “Deze baby’s zijn allemaal in de jaren zestig geboren. In die tijd was het gebruikelijk om een doodgeboren baby met een aandoening direct bij de moeder weg te halen. Dat medici ze voor de wetenschap bewaarden, wist niemand.” Dus die ouders kunnen hun kind hier aantreffen? “Dat kan, maar ze wisten vaak niets af van de soort aandoening. Het is dus niet mogelijk dat ze hun kind hier herkennen. Vooralsnog was én is het doel om ervan te leren. Zo onderzochten wij recentelijk de aard van de aandoeningen met MRI-scans. Die opgedane kennis is erg waardevol voor de huidige maatschappij.”

Copyright fotogalerij: Radboudumc, Tim Rijnhout.

 

Meer over

Doen

adv.